SCAM Tokenleri Nasıl Tespit Edebilirim? Avalanche (AVAX) ekosisteminde yer alan tokenlerin SCAM olduklarını nasıl tespit edebileceğiniz konusunda AvaxTech tarafından sizler için detaylı bir makale hazırladık. Bu makale içerisinde Avax ekosisteminde yer alan tokenleri tespit edebilecek ve satın almadan önce güvenilirlikleri hakkında detaylı bilgi sahibi olabileceksiniz.

Avalanche (AVAX) ekosisteminde yer alan tokenlerin SCAM olduklarını nasıl tespit edebileceğiniz konusunda AvaxTech tarafından sizler için detaylı bir makale hazırladık. Bu makale içerisinde Avax ekosisteminde yer alan tokenleri tespit edebilecek ve satın almadan önce güvenilirlikleri hakkında detaylı bilgi sahibi olabileceksiniz.

Makale içerisinde yer alan başlıklar:

  • Honeypot Tespiti Nasıl Yapılır?
  • Akıllı Sözleşmeler Nasıl İncelenir?
  • Likidite Güvenilirliği Nasıl Kontrol Edilir?
  • Riskli Olabilecek Fonksiyonlar Hangileridir?
  • Akıllı Sözleşmelerde Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
  • Fonksiyonlar ve Anlamları
  • Doğru Token Seçimi Nasıl Yapılır?
  • Ne kadarlık bir tutarda satın alım yapmalıyım?

Bu başlıklar, Avax ekosisteminde bir token satın almadan önce mutlaka dikkat etmeniz ve incelemeniz gereken başlıklardır. Paranızı dolandırıcılara kaptırmamak için bu başlıklara özenli bir şekilde dikkat etmeniz önerilir. Başlamadan önce uyarı olarak belirtilmelidir ki: Burada yer alan tokenler, satın alım işlemleri ve bilgiler ders/öğretim amaçlıdır ve AvaxTech ile alakası yoktur! Ek olarak burada yer alan bilgilere başlamadan önce Avax ekosisteminde token satın alımına ilişkin olarak bilginiz olduğu varsayılmıştır. Avax ekosisteminde token satın alımını öğrenmek için videomuzu izleyin.

Başlayalım.
İlk olarak araştırmak üzere herhangi bir Avax tokenini bulalım ve inceleyelim. Örneklemesinin daha kolay olması adına seçeceğimiz token, SCAM bir token olacaktır. Telegram, Twitter, Dexscreener veya Dextools gibi platformlardan gözümüze çarpan veya birinin önerdiği Avax tokeninin ilk olarak akıllı sözleşmesini bulalım.

Dextools Live pair sayfasından herhangi bir tokeni seçtik. Aşağıda yer alan görselde de göründüğü gibi token AUDIT yani "güvenilir" etiketine sahip ancak bu doğru olmayabilir! Öğrenmeniz gereken en önemli kural, güvenilir olarak görünen tokenlerin de Scam olabileceğidir! Kendi araştırmamızı yapmadan asla doğrudan bir tokeni satın almamalıyız! Seçtiğimiz bu tokenin sembolü: RATFLOKIAVAX.
Token sözleşme adresi: 0x5ba522a0f0ecb1c04dd6e15d310e60ff2b95b420

FOMO'ya kapılmadan önce ilk olarak bu tokenin akıllı sözleşmesinin doğrulanmış olup olmadığına ve ticaret işlemlerine bir göz atmalıyız. Ticaretin gerçekleştiği alım/satım tutarları bize bu token hakkında önemli ölçüde bilgi verecektir. Aşağıda ki görselde göründüğü üzere akıllı sözleşme doğrulanmış. Akıllı sözleşmesi doğrulanmayan tokenler asla satın alınmamalıdır! Bilmediğiniz denizin derinlerine dalmak kadar risklidir!

Honeypot Tespiti Nasıl Yapılır?

Akıllı sözleşme incelemesi ve diğer detaylara geçmeden önce alım/satım tutarlarını inceleyelim.

Bilgilendirme!: Honeypot (Bal Küpü) olan tokenlerde alım/satım işlemleri çoğunlukla yüksek Avax tutarında satın alımlar, düşük Avax tutarında satışlar görülür.

Seçtiğimiz RATFLOKIAVAX Token alım/satım işlemleri normal ve doğru tutarlarda görünüyor. Aşağıda yer alan alım/satım görseli ise bir Honeypot tokene ait işlemleri içerir.

Elbette yalnızca ticaret işlemlerine bakarak bunu anlayamayız. Şimdi aşağıda yer alan Detecthoneypot internet sitesini kullanarak Tokenin Honeypot kontrolünü yapacağız.
RATFLOKIAVAX için kontrol sayfası: https://detecthoneypot.com/scan?address=0x5ba522a0f0ecb1c04dd6e15d310e60ff2b95b420&chain=avax

Görselde gördüğünüz gibi RATFLOKIAVAX için DetectHoneypot platformu (HONEYPOT) uyarısı verdi! Yani, bu token satın alınabilir fakat satılamaz (Honeypot/Scam) bir tokendir! Bu uyarıyı gördüğünüz tokenleri asla satın almamalısınız!

Yeni bir token seçerek kaldığımız yerden devam edelim. Yeni tokenimizin sembolü: ZYPTO ve bu token akıllı sözleşmesi doğrulandı, alım/satım geçmişi normal görünüyor ve DetectHoneypot platformunda güvenilir görünüyor.

Elbette ilk başta belirttiğimiz gibi bu güvenilir demek değildir! Araştırmamızı sürdürmeye devam ediyoruz.

Akıllı Sözleşmeler Nasıl İncelenir?

Seçmiş olduğumuz token akıllı sözleşmesini birçok farklı yöntemle incelemek mümkündür. En iyi öneri, güvenilir yatırımı yapabilmek adına tüm kaynakları kullanmaktır.
https://avaxanalysis.com
https://de.fi/scanner
https://solidityscan.com/quickscan

Platformları yatırımcıları korumak adına oluşturulan analiz platformlarıdır. Bu platformları kullanarak akıllı sözleşmeler hakkında bilgi edinmek mümkündür. (Platformlar elbette 100% güvenilir sonuçları vermez.) Yukarıda belirttiğimiz tüm platformlarda ilgili tokenimiz hakkında analizleri yaptık ve güvenilir sonuçlarla karşılaştık. Yine de son kez kendimiz kodları inceleyelim. Token sözleşme adresimizi SnowTrade platformu aracılığıyla açalım.

ZYPTO Token Sözleşme Kaynak Kodları: https://snowtrace.io/token/0x6deaccd2bdf1659bcffa21f55e5d6fd55f1f037b/contract/code?chainId=43114
Bu bağlantı adresini açtığımızda karşımıza çıkan kısımdan token akıllı sözleşmesini incelememiz mümkün olacaktır.

Görselde yer alan ve kırmızıyla işaretlenmiş ibareye tıklayarak kaynak kodunu büyütelim. Bu kaynak kodlarını incelemek için yazılım bilgisine tam anlamıyla ihtiyacınız yoktur. Ufak antrenmanlar yaparak ve tokenleri inceleyerek temel bilgiler edinmeniz mümkündür. Kodlar içerisinde bulabileceğimiz karmaşık veya bir kelime anlamı olmayan kod parçaları bize tokenin SCAM olabildiğini gösterir. Kodları yavaş yavaş kaydırarak gözünüze çarpabilecek "jo9281klk" gibi kelimeler aramalıyız. Her kelime bir anlam ifade etmeli ve okunaklı olmalı. Örneğin "Interface, transfer, burn, map" vb. kelimeler anlamlı ve uygundur.

Görselde görüldüğü üzere 123. satırda yer alan "interface SGimnCVFyeXuFCYNxBuQkO" kodu hiçbir anlam ifade etmemektedir ve bu tokenin 100% Scam olduğunu belirtir.

Peki bu kodlar neden Scam olduğunu gösteriyor?
Akıllı sözleşmelerin yapısı gereği her kod bloğu veya import (içe aktarılan) kütüphane kodları belirli kelime veya terimler üzerine kurulmuştur. Anlamsız ve okunaklı olmayan kodlar resmi olmayan kaynaklar tarafından scam amacıyla oluşturulmuştur. Benzer kodlar içeren tokenler asla satın alınmamalıdır!

ZYPTO Tokenimiz bu aşamada elendi ve SCAM tokeni tespit etmiş olduk. Eğer buraya kadar her şey güvenilir ve doğru görünüyor olsaydı sırada ki aşamada ilgili Avax tokeninin likiditesini kontrol etmemiz gerekecekti.

Likidite Güvenilirliği Nasıl Kontrol Edilir?

Seçmiş olduğunuz Avax tokeninin sözleşme adresini Avaxanalysis.com platformunda tarama yaparak likiditesi hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Örnek olarak yine ZYPTO Tokenin likiditesi hakkında bilgi edinelim.

Görselde görmüş olduğunuz üzere ZYPTO Token likiditesi kalıcı olarak yakılmış! Fakat token akıllı sözleşmesi yukarıda da belirttiğimiz üzere SCAM fonksiyonlar içerdiği için bu tokenin likiditesinin yakılmış olması güvenilir olduğunu göstermez ve bu token SCAM tokendir.

Likidite Kilidi ve Likidite Yakımı Nedir?

Tokenlerin DEX (Merkeziyetsiz Borsa) üzerinde ticarete açılması için geliştiricinin karşılığında Avax, USDC vb. bir tokeni eklemesi gerekir. Örnek olarak AVAX/ATECH eklenmesi karşılığında yeni bir LP Tokeni elde edilir. Bu token doğrudan likidite ekleyen kişiye (Çoğunlukla Owner) verilir. Eğer bu LP token kilitlenmez veya yakılmazsa LP Tokene sahip olan kişi tüm LP tokenleri satarak havuzda yer alan AVAX/ATECH Token miktarını çekerek ilgili ticaret havuzunu kapatabilir. Bu işleme Rugpull denilir. Bunu önlemek için 2 farklı yöntem uygulanabilir. Bunlardan birisi likiditeyi kilitlemek, diğeri likiditeyi yakmak.

Likidite Yakımı
Eğer geliştirici havuzdan aldığı LP tokenlerini 0x000...dead veya 0x000...0000 gibi kimseye ait olmayan bir cüzdana gönderirse LP Tokenleri yakılmış sayılır. İlgili 2 cüzdana gönderilen LP Tokenler asla geri alınamayacağı için LP Token artık güvenilir sayılır. Çünkü geliştirici veya owner olan kişi ilgili LP Tokenlerini satarak havuzdaki tutarı çekemez!

Likidite Kilidi
Eğer geliştirici havuzdan aldığı LP tokenlerini aracı bir platformda lock işlemi yaparsa, likidite kilitlenmiş kabul edilir. Kilitlenen tokenler, kilit süresine kadar alınamaz ve yine havuz güvenilir sayılır.

Likiditeyle İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

Likiditenin yakılmış olması tokeni 100% güvenilir yapmaz! Her zaman diğer kriterleri de kontrol etmekte fayda vardır!
Likiditenin kilit süresinin minimum 3ay ve üzeri olduğundan emin olmalısınız!
Kilitlenen veya yakılan LP Token miktarının 85% ve üzeri olduğundan emin olmalısınız. Eğer 40% LP token kilitlenmiş, kalan 60% LP token miktarı hala kilitlenmemiş veya yakılmamışsa bu geliştiricinin havuzdaki paranın 60%sini çekebileceği anlamına gelir!

Eğer tokenin akıllı sözleşmesi, ticaret verileri, honeypot kapsamı, likidite durumu kilitlenmiş veya yakılmışsa, diğer kontrollerimizi yapmaya geçebiliriz.

Ownership Renounce Nedir ve Riskli Olabilecek Fonksiyonlar Hangileridir?

Akıllı sözleşmelerde birçok farklı fonksiyonlar yer alır. Bu fonksiyonlar ilgili tokenin yönetimiyle ilgilidir ve sözleşmeden feragat edilmediyse geliştirici tarafından kontrol edilebilir. Sözleşmeden feragat edilen tokenlerin akıllı sözleşmelerinde düzenleme yapması mümkün değildir. İlk olarak akıllı sözleşmeden feragat edilip edilmediğini kontrol etmemiz gerekmektedir. "Ownership Renounce" olarak adlandırılan bu işlemi 2 türlü şekilde kontrol edebilirsiniz. İlk olarak Avaxanalysis.com platformunda token analiz kısmından ilgili token sayfasına giderek buna bakabilmeniz mümkündür. 2. yöntem ise doğrudan token akıllı sözleşmesinin Read kısmına giderek Owner bloğunu incelemektir.

Avaxanalysis.com da **RENOUNCED** yazısı, akıllı sözleşmeden feragat edildiği ve artık akıllı sözleşme üzerinde düzenleme yapılamayacağı anlamına gelir. **RENOUNCED** yazan yerde 0x92...9283 gibi bir cüzdana ait bilgi yer alıyor olsaydı bu durum akıllı sözleşmeden feragat edilmediğini gösterirdi.

https://snowtrace.io/token/0x6deaccd2bdf1659bcffa21f55e5d6fd55f1f037b/contract/readContract?chainId=43114
Yukarıdaki görselde de doğrudan akıllı sözleşme'yi ziyaret ederek Owner kısmına bakarak sözleşmeden feragat edilip edilmediğini görebilirsiniz.

Ownership Renounced Adresleri

0x00...0000 ile başlayıp biten cüzdan adresleri feragat edildiğini gösterir.
0x00...dead ile başlayıp biten cüzdan adresleri feragat edildiğini gösterir.

Riskli Olabilecek Fonksiyonlar Hangileridir?

Eğer akıllı sözleşmeden feragat edildiyse ve akıllı sözleşmeye ait fonksiyonlarda Hidden Owner / Fake Owner gibi riskli fonksiyonlar yer almıyorsa, riskli olabilecek farklı bir fonksiyon bulunma olasılığı daha düşüktür. Fake Owner, Hidden Owner, Hidden Mint gibi fonksiyonları tespit edebilmek için yine aşağıda yer alan platformları kullanmanız önerilir.
https://avaxanalysis.com
https://de.fi/scanner
https://solidityscan.com/quickscan

Yukarıda yer alan görselde ki fonksiyonların var/yok olarak belirtildiğini gösterir. Yeşil olarak gösterilen belirtiler ilgili fonksiyonun olmadığını, kırmızı olarak gösterilen belirtiler ise fonksiyonun var olduğunu gösterir.

Akıllı Sözleşmelerde Dikkat Edilmesi Gerekenler!

Eğer akıllı sözleşme kodları içerisinde Tax Edit, Trade Pausable, Mint gibi fonksiyonlar varsa akıllı sözleşmeden feragat edilmiş olması önemlidir. Aksi halde sözleşme sahibi ticaret vergilerini 50% ve üzerine getirerek tokenin satışını yapmanızı engelleyerek paranızı çalabilir. Aynı durum Trade Pausable ve Mint fonksiyonları için de geçerlidir. Bu yüzden akıllı sözleşmeden feragat edilmiş olması özellikle Meme tokenler için oldukça önemlidir. DEX, CEX veya Utility tokenler akıllı sözleşmeden feragat etmeyebilir! Fayda ve teknoloji alt yapılı tokenler akıllı sözleşmeler üzerinde faydalarını yürüttükleri için bu durum onlar için geçerli değildir. Ancak meme tokenlerin temiz ve ownership renounced yapılmış akıllı sözleşmelere sahip olması önemlidir.

Aynı durum likidite için geçerlidir. Seçtiğiniz tokenin likiditesi mutlaka kilitlenmiş veya yakılmış olmalıdır. Bu durum tüm fayda amaçlı veya meme tokenler için geçerlidir. Likiditesi kilitli veya yanmış olmayan tokenler her zaman büyük risk taşır.

Fonksiyonlar ve Anlamları

Hidden Owner: Gizlenen bir owner olduğu anlamına gelir. Sözleşmeden feragat edilse bile bu görünmez.
Fake Owner: Sözleşmeden feragat edilmiş gibi görünür fakat hala bir owner vardır.
Tax Edit: Sözleşme sahibi ticaret vergilerini düzenleyebilir.
Whitelist: Sözleşme sahibi hangi cüzdanın ticaret yapabileceğini belirleyebilir.
Blacklist: Sözleşme sahibi hangi cüzdanın ticaret yapamayacağını belirleyebilir.
Mint: Sözleşme sahibi daha fazla token üretebilir. (DEX veya Stable Coin vb. tokenler için önemlidir. Fakat bir Meme tokende yer alması önerilmez.) 
Trade Pausable / Cooldown: Sözleşme sahibi ticareti durdurabilir.

Doğru Token Seçimi Nasıl Yapılır?

Güvenilir tokenleri bulmadan asla FOMO'ya kapılmamalı ve araştırmanızı detaylıca yapmalısınız! Anlık bir heyecanla satın aldığınız tokenler tüm paranızı kaybetmenize sebep olabilir. Bu yüzden sakin olun ve sırasıyla aşağıda yer alan verileri kontrol ederek işlem yapın.

  • Tokenin akıllı sözleşmesinin doğrulandığından emin olun.
  • Tokenin ticaret verilerinde bir tutarsızlık olmadığından emin olun.
  • Tokenin akıllı sözleşmesinde gizlenmiş anlamsız kodlar olmadığından emin olun.
  • Tokenin tüm analiz platformlarında ve Honeypot kontrol platformlarında temiz olduğundan emin olun.
  • Tokenin likiditesinin yakılmış veya minimum 3 ay kilitlenmiş olduğundan emin olun.
  • Tokenin en büyük 10 cüzdanını (holders) kontrol edin. Çok fazla paya sahip olan cüzdanı olan tokenlere temkinli yaklaşın.
  • Tokenin sözleşme feragat durumunu kontrol edin. Sözleşmeden feragat edilmediyse nedenini sorun.
  • Tokenin mutlaka bir websitesi olduğuna emin olun ve araştırın. 
  • Tokenin mutlaka bir Twitter hesabı olduğuna emin olun ve araştırın.
  • Daha güvenilir bir yatırım ortamı kazanmak istiyorsanız tokenin mutlaka bir topluluğu olduğuna emin olun. (Telegram, Discord, Reddit) Topluluğu olmayan tokenlerden kaçının!
  • Tokenin topluluğuna katılın ve insanların token hakkında yazdığı mesajları okuyun. Şüphe duyduğunuz bir durum varsa topluluk üyelerine veya yöneticilerine danışın.

Avax Tokenleri Hakkında Merak Ettikleriniz İçin AvaxTech Topluluğuna Katılın!
AvaxTech Telegram topluluğuna katılarak, +1,000 Avax yatırımcısıyla birlikte merak ettiğiniz Avax tokenleri hakkında bilgi sahibi olun. SCAM veya SAFE Tokenler hakkında detaylı bilgilere hızlı erişim sağlayın. Eğer bu kadar inceleme ile uğraşamam diyorsanız işi AvaxTeche bırakabilirsiniz. Avaxanalysis.com sitesine girip sitenin içerisinden AvaxTech takımı tarafından manuel olarak incelenip doğrulanmış tokenleri görebilirsiniz. Bu sayede yukarıdaki çoğu adımı AvaxTeche bırakarak güvenli ve hızlı bir şekilde farklı farklı tokenlara araştırmadan yatırımınızı yapabilirsiniz.
t.me/AvaxDiscuss

Daha iyi bir Avax ekosistemi için AvaxTech!
 

Recent Posts

How Can I Detect SCAM Tokens?

AvaxTech has prepared a detailed article for you on how to identify S...

SCAM Tokenleri Nasıl Tespit Edebilirim?

Avalanche (AVAX) ekosisteminde yer alan tokenlerin SCAM olduklarını...

What is LAMA $LAMA Token?

Created with a community focus, LAMA $LAMA Token has an important pla...

$LEO: The Playful Companion on the AVAX Chain

In the dynamic world of cryptocurrency, a new star is rising on the A...

First $ATECH Token Burn Event!

AvaxTech is preparing for the first burn of $ATECH Tokens! With the e...

What is Cat Wif Hands $CATWIF Token?

$CATWIF Token, which was pre-sold through Pinksale before launch, att...

What is Dogwifhat $WIF Token?

$WIF on Avax token is a Meme token created in the Avax ecosystem. It ...

What is Maga $TRUMP Token?

Maga $TRUMP Token is a meme token that has achieved great success on ...

What is AvaxTech $ATECH Token?

AvaxTech has been established since November 2023 to develop many use...

Video Tutorials

View All Videos
Meet AvaxTech Introduction Video on Youtube
Play on Youtube
How to Buy? How to buy Video on Youtube
Play on Youtube
Analyze Token Analyzer Video on Youtube
Play on Youtube

Hottest Blog

View All Articles
03/24/24 01:49 | 474
$LEO: The Playful Companion on the AVAX Chain

In the dynamic world of cryptocurrency, a new star is rising on the Avalanche (AVAX) network – meet $LEO, the token that’...

03/20/27 03:36 | 331
How Can I Detect SCAM Tokens?

AvaxTech has prepared a detailed article for you on how to identify SCAM tokens in the Avalanche (AVAX) ecosystem. In this ar...

03/27/24 01:07 | 253
What is LAMA $LAMA Token?

Created with a community focus, LAMA $LAMA Token has an important place among other Avax Meme tokens in the Avax ecosystem. L...